Gepubliceerd op: vrijdag 16 oktober 2026

Helden

 

Misschien niet direct een kindergedicht. Maar het is in elk geval wel simpel. Kinderlijk simpel. Eén rijmklank (-eert) plus één terugkerend rijmwoord (helden). En op het eind nog een soepterrien. En het is een gedicht. Kijk maar, het heeft strofen. En een zekere muzikaliteit valt het niet te ontzeggen. Maar het is ook een mijmering. Een unzeitgemäße Betrachtung over het wezen van de schijn van het heldendom. Helden. Dat zijn mensen die op bevel andere mensen doodschieten. Helden. Dat zijn mensen die zich op bevel door andere mensen doodgeschoten laten worden. Sukkels, kun je ze eerder noemen. Arme drommels. ‘De vijand staat niet voor je, de vijand staat achter je,’ luidt een wijs woord van de eeuwige dienstplichtig militair Hans Vandenburg. Achter je staan de figuren met medailles op hun borst. En die, ja die, die mogen in de soepterrien.

 

 

Helden

Ze zijn geëmigreerd, de helden
Hem allemaal gesmeerd, de helden
En nooit meer teruggekeerd, de helden

Ze zijn gekostumeerd, de helden
Ze zijn gemedailleerd, de helden
Ze hebben schietgeweerd, de helden

Ze deden het verkeerd, de helden
Ze hebben potverteerd, de helden
En zich geamuseerd, de helden

Het heldendom verleerd, de helden
Zelf zijn ze ongedeerd, de helden
Zijn ze gesitueerd, de helden

Zijn ze geparfumeerd, de helden
Gedesinteresseerd, de helden
En in zichzelf gekeerd, de helden

Als helden gemankeerd, de helden
Gepamperd, gewatteerd, de helden
Vercommercialiseerd, de helden

En voorgeprogrammeerd, de helden
Door afasie verteerd, de helden
Gedesillusioneerd, de helden

Uitgemergeld, uitgeteerd, de helden
Verlaten, onbeheerd, de helden
Geveld de helden, en nog zelden te zien

Stop ze in de soepterrien!

—
De tekening, van de vijand achter je, is van Aart Clerkx uit Karl Kraus, De laatste dagen der mensheid, vertaald door Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes, De Harmonie, 2018, bij IV.25, p.186.

Over de auteur

Robbert-Jan Henkes