(Vervolg van de vorige Simpel Is.) Het eerste Tsjeboerasjka-boek is ook in het Nederlands vertaald, door Katja Vos als Krokodil Genna en zijn vrienden en tweemaal uitgegeven, door Bert Bakker in 1984 (van ‘Ed Uspenski’) en door de nieuwe baas van Bert Bakker, Prometheus, in 2001 (van ‘Edoeard Oespenski’). Het wezentje heet er ‘Rollebol’ in. Het boek heeft blijkbaar niet veel succes gehad, want de uitgaves zijn slechts heel zelden op boekwinkeltjespuntnl te vinden, wat erop duidt dat het leeuwendeel van de oplage door de papierversnipperaar is gegaan.

Is Tsjeboerasjka de Russische vertaling van Mickey Mouse? Qua orengrootte, iconiciteit en populariteit zijn ze zeker te vergelijken. Van karakter verschillen ze nogal. Mickey Mouse is braaf, en alleen maar te pruimen als tegenspeler van de onovertroffen driftkikker Donald Duck. Tsjeboerasjka is naiëf en altijd opgewekt, Gena een piekeraar, en Madame Sjapoklak is wel gemeen maar nooit akelig. Al worden er leuke grappen in gemaakt, toch ademen de animaties een wat brave Sovjet-sfeer en zijn ze niet zo gezagsondermijnend als bijvoorbeeld de tekenfilms die er van Astrid Lindgrens Karlsson van het dak zijn gemaakt, en ook zo bijzonder als de Russische Winnie-de-Poeh (Vinnie Poech) en de Prostokvasjino-verhalen zijn ze niet.

Maar de liedjes zijn magnifiek! Het tweede onsterfelijke liedje is Goloeboj vagon (Blauwe treinwagon) stamt uit 1974 en is op YouTube te bekijken en beluisteren bijvoorbeeld hier: www.youtube.com/watch?v=LfrqpezJeJY. Doe net als met Tsjeboerasjka’s Vejaardagslied, leer de Nederlandse tekst zingen en sla je Belarussische en Oekraïense en Russische vrienden met stomheid!

Blauwe treinwagon

Traag maar onherroepelijk verstrijkt de tijd,
en hem achterhalen doe je niet.
Denken we aan vroeger nu en dan met spijt,
’t beste ligt nog steeds in het verschiet.

Laken, een lakentje, net zo glad, ligt ons pad,
helemaal uitgespreid tot de horizon.
Iedereen, een voor een, hoopt op dit, hoopt op dat,
in onze wondere blauwe treinwagon.

Als je iemand nergens om hebt pijn gedaan,
gaat dat ook weer over op den duur.
Nieuwe avonturen komen er weer aan:
machinist, gooi kolen op het vuur!

Laken, een lakentje, net zo glad, ligt ons pad,
helemaal uitgespreid tot de horizon.
Iedereen, een voor een, hoopt op dit, hoopt op dat,
in onze wondere blauwe treinwagon.

Onze treinwagon rolt door met jou en mij,
toe maar, machinistje, sneller maar!
Ach waarom gaat deze dag ook weer voorbij?
Waarom duurt het nooit eens een heel jaar?

Laken, een lakentje, net zo glad, ligt ons pad,
helemaal uitgespreid tot de horizon.
Iedereen, een voor een, hoopt op dit, hoopt op dat,
in onze wondere blauwe treinwagon.
Iedereen, een voor een, hoopt op dit, hoopt op dat,
in onze wondere blauwe treinwagon.

—
De illustratie is een schets voor de Tsjeboerasjka tekenfilm uit 1969 van de tekenaar L.A. Sjvartsman, afkomstig uit het boek Choedozjniki Sovjetskogo moel’tfil’ma (Tekenaars van de Sovjet tekenfilm, 1978).