Gepubliceerd op: vrijdag 14 november 2025

Eigenlijk het mooiste woord

 

Als je mensen vraagt wat is het mooiste woord in het Nederlands krijg je meestal als antwoord liefde. Oké, het is niet gek, hoewel ik het nog mooier vind als je het met een v schrijft, als lievde. Andere mensen vinden desalniettemin het mooiste woord in het Nederlands of ochtendgloren of avondschemer of soelaas of voortvarendheid, of omdat ze het begrip zo mooi vinden, gunnen of edelmoedigheid of liefkozing of verzuchten. Scharminkel, bazuin, murmureren scoren ook punten. Je hoort ook soms de woorden stoeptegel, schermutseling, sikkeneurig of fnuikend noemen.
Sprookjesachtig is van zichzelf al sprookjesachtig, vinden weer anderen. Fnuiken is altijd mooi. Er zijn zelfs mensen die het vreselijke woord vrijen het mooiste vinden, waarschijnlijk omdat het hun favoriete bezigheid is. Je hebt wat bezigheden betreft ook oernederlandse woorden als niksen en uitwaaien, en als het daarom gaat, waarom is slapen dan niet het mooiste woord?

Maar eigenlijk echt het allermooiste woord in het Nederlands is eigenlijk. Sybren Polet wees er al op dat het heel ’s mensen en ’s dieren levenscyclus bevatte: ei-gen-lijk, maar eigenlijk doet dat alleen maar af aan de pracht, de veelzijdigheid, het ongegeneerde draaien waarvoor het fungeert. Wat is eigenlijk eigenlijk? Eigenlijk is eigenlijk niets anders dan eigenlijk zeggen: jaaaaah, dat mag wel zo zijn, jij mag zeggen wat je wil, maar ik geloof het niet en daarom is het ook niet zo, lekker puh. Of: jaaaaah, misschien heb je wel gelijk, maar ik ben te beroerd om het toe te geven, dus ik hou een slag om de arm. Eigenlijk is oernederlands van twee walletjes eten, nooit het achterste van je tong laten zien, nooit frank en vrij toegeven. Eigenlijk is dit zeggen en dat doen. Eigenlijk is eigenlijk heel verneukeratief (ook al zo’n mooi woord). Eigenlijk lijkt misschien enigszins op feitelijk, maar is eigenlijk (en feitelijk) iets heel anders. Met eigenlijk kun je alle kanten op maar vooral je eigen. Eigenlijk.

Ik heb er een liedje van gemaakt en dat gaat zo. Het heet, en nu denk je natuurlijk Eigenlijk, maar nee, het heet Adam en Eva in het paradijs (maar eigenlijk heet het natuurlijk wel Eigenlijk):

Eigenlijk kan ik vliegen naar de zon.
Eigenlijk kan ik lopen over het plafond.
Eigenlijk zijn kevers kleine paarden.
Eigenlijk is lucht gemaakt van aarde.

Eigenlijk blaas ik elke boom zo om.
Eigenlijk vind ik slimme mensen dom.
Eigenlijk is vergeten een soort leren.
Eigenlijk zijn appels een soort peren.

Eigenlijk houd ik niet van eikenblaadjes-ijs.
Eigenlijk ben ik Adam en Eva in het paradijs.

Eigenlijk mag ik niet met deuren slaan.
Eigenlijk ben ik nu heel ver hier vandaan.
Eigenlijk slaapt er een ijsbeer in mijn neus.
Eigenlijk ben ik ’s ochtends vroeg een reus.

Eigenlijk is rood een soort van blauw.
Eigenlijk ben ik een soort van jou.
Eigenlijk wonen wij allemaal in een vis.
Eigenlijk weet ik niet wat eigenlijk is.

Eigenlijk houd ik niet van eikenblaadjes-ijs.
Eigenlijk ben ik Adam en Eva in het paradijs.


De illustratie is van Elena Pereverzeva.

Over de auteur

Robbert-Jan Henkes