“When your life is half over, I think you have to see the face of death in order to start writing seriously. There are people who see the end quickly, like Rimbaud. When you start seeing it, you feel you have to rescue these things. Death is the great Maecenas, Death is the great angel of writing. You must write because you are not going to live any more.” Carlos Fuentes – The Paris Review.

Hans Aarsman

Hans Aarsman is bij voorkeur ziende blind, zo leer ik uit zijn boek De fotodetective (onlangs verschenen bij uitgeverij Podium). ‘De foto’s die me het diepst raken, zie ik niet,’ zo schrijft hij. ‘Niet als foto tenminste. Ik zie wat erop staat en zonder dat ik besef dat ik naar een foto kijk, vraag ik me af: wat gebeurt daar? De vorm van het beeld stelt zich in dienst van de mededeling.’ Toen Aarsman nog zijn brood verdiende als fotograaf, probeerde hij zich dan ook hardnekkig te ontworstelen aan de lokroep van de esthetiek. ‘Schoonheid is als een koekoeksjong, het duwt alle andere belangstelling over de rand van het nest.’

De fotodetective van Hans Aarsman ligt lekker in de hand en valt mooi open. Prettig lettertype, fijn papier, genaaid. Ook is er overduidelijk de nodige aandacht besteed aan bladspiegel, kleur, contrast, korrel en al die andere dingen waar de foto-deskundige Aarsman zoveel meer van weet dan ik. Zelfs wanneer hij ons esthetisch tegen de haren in probeert te strijken – bijvoorbeeld door twee bladzijden te wijden aan maar liefst 126 van de 2960 versies van een befaamde foto zoals je die met Google kunt vinden – ziet het er stijlvol uit. Als Aarsman zich met dit prikkelende boek heeft proberen te ontdoen van ieder schoonheidsideaal, dan heeft hij jammerlijk gefaald.

“When I was eighteen years old, I had other worries. My parents had split up and I was on my own, working in an office in Chicago and attending university classes at night. Later on, in 1958, when I moved to New York, I lead the same kind of life. I wrote poems and published a few of them in literary magazines, but I didn’t expect that any of that activity would amount to much. People I worked with and befriended had no inkling that I was a poet. I also painted a little and found it easier to confess that interest to a stranger. All I knew with any certainty about my poems is that they were not as good as I wanted them to be and that I was determined, for my own peace of mind, to write something I wouldn’t be embarrassed to show my literary friends. In the meantime, there were other more pressing things to attend to, like getting married, paying the rent, hanging out in bars and jazz clubs, and every night before going to bed baiting the mousetraps in my apartment on East 13th Street with peanut butter.”

Op de New York Review of Books.  Zie ook dit interview met Simic.

“Allebei schrijven ze over poëzie, maar daar waar ik het gevoel had dat Hans Groenewegen me in elk stuk, in elk door hem uit het hoofd geleerd gedicht, me als kandidaat-speleoloog meenam naar de diepte ervan, nodigde Marc Reugenbrinks boek mij mee uit naar de hoogte, noem het zweefvliegen. Kreeg ik last van claustrofobie bij het boek van Hans Groenewegen en moest ik het vaak niet zozeer met een zucht maar eerder happend naar adem terzijde leggen, Marc Reugebrinks boek, vanaf de eerste bladzijde mag ik wel zeggen, nam mij mee naar een zich uitvouwend zicht en naar wat je scharniermomenten in het cultuurlandschap zou kunnen noemen, zoals de val van de muur. “

Lees de dubbelbespreking op Knack.

Ik wil alles, ik wil over alles schrijven: de mijn en de maan, de vogels en de krokodillen, de griffioen en de touwslager, de koetsier en de broedermoordenaar, leverkanker en zelfkastijding, incontinentiemateriaal en raketten, carnaval en linzensoep, het slachthuis, de gevangenis, Napoleon, de middeleeuwen, de zee, Boston, brand en vissoep.

Het is eindeloos, het is hopeloos, het is zalig, het is uitputtend.

De gedachtevluchten gaan met mij aan de haal, ik kan het niet stutten/stelpen/stoppen.

’s Nachts schrijf ik voortdurend in mijn schriftje, ellenlange pagina’s vol geraaskal. Overdag blijken dan twee zinnen bruikbaar. Helaas gebruik ik er soms meer, haha!!

Ik kan heel moeilijk schrappen. Is het ijdelheid? Wellicht.”

Versindaba had een lang gesprek met Delphine Lecompte, die in het interview ook een gedicht aan Wiel Kusters opdraagt.

Henry Miller in Paris, 1969

*

* Guillaume Apollinaire uitvinder van de term ‘surrealisme’ (Leo van der Sterren)

* Gabriel García Márquez leeft, wat twitter ook moge beweren.

* Louis Paul Boon en de Bebop: “(…) behalve met de opgepoetste swing van de Boswell Sisters en de Chicago/New Orleans-stijl van Louis Armstrong had Boon dus ook kennis gemaakt met de bebop. Maar dat had geen herkenning opgeleverd. Boon zag zijn eigen springerige schriftuur niet weerspiegeld in de frenetieke muziek van Bird en Diz. Zoveel valt althans te vermoeden. Want in plaats dat Boon op het ritme van de bebop de destructieve kracht van de muziek uitbuit, legt hij de nadruk in ‘Blues for Yesterday’ louter op de melancholie, treffend geïllustreerd door mossieu colson van tministerie die zijn nieuwe aanwinst laat horen: ‘louis armstrong zingt: blues for yesterday’. Nogmaals Armstrong dus. En nu ontbreekt eigenlijk elk spoor van opstandigheid. Deze keer refereert Armstrongs jazz alleen nog maar aan de kapotte tijd omdat hij de vrienden van de Kapellekensbaan meevoert naar de herinnering aan harmonischer tijden.” (Matthijs de Ridder op nY)

* Benno Barnard was in Mexico waar Hugo Claus ooit ook was: “Toen Hugo Claus hier kwam voorlezen, was hij al dement. Op de ochtend na zijn aankomst trof een van de organisatoren hem, nog steeds aangekleed, op bed naast zijn koffer aan. Hij was niet in staat geweest uit te zoeken hoe hij de rits moest openen en had bijgevolg zijn pyjama niet kunnen aantrekken. Tegenover een verslaggeefster van de Mexicaanse televisie verklaarde Claus, in antwoord op de vraag of hij een boodschap aan de Mexicaanse jeugd had, dat de Mexicaanse jeugd meer moest neuken. En voor zijn vertrek werd zijn honorarium veiligheidshalve maar in zijn colbertje genaaid, waar zijn vrouw het een etmaal later uit te voorschijn moest tornen.”

*

“Beeld je in dat je hem uitknipt
Leg het overgebleven strand opzij
Vouw een pak om zijn kale lichaam
Knip een kantoor
(…)
Twee gedichten van Froukje van der Ploeg op De Revisor.

“RIP Carlos my friend. Yesterday the hoax about Gabo, but this is sadly true. “Carlos Fuentes dies at 83 http://usat.ly/KqNHqy#.T7K1aNaZWFU.twitter”

“Mijn voorlopige bevindingen zijn hier op mijn digitale archief te vinden. U bent bij dezen welkom mijn voorlopige overzicht van het onvoltooide door correcties en suggesties in de comments bij dit bericht naar een goed einde te voeren. Ik zal de namen van eventuele medewerkers, tenzij ze niet met mij willen worden geassocieerd, onder aan de verbeterde versie vermelden.”

Kregting en de sociale media-gedachte: ja het kan. Wie een handje wil toesteken: hier.
(foto: Francis Alys. “When faith moves mountains”)

Jan de Roek was een van de interessantste Vlaamse dichters van de jaren zestig. Door zijn vroege dood op amper dertigjarige leeftijd in 1971, en het feit dat er tijdens zijn leven geen werk in boekvorm werd gepubliceerd, bleef De Roek lange tijd onder de radar van de mainstreamkritiek.

Lees verder op De Leeswolf.

“Als ik schrijf ben ik louter instinctief zoals een hond die met zijn klauwen een gat graaft in de aarde. Er zou een bot kunnen liggen, of helemaal niets, hoe dan ook… terwijl ik bezig ben… is dat alles waar ik aan denk. Decennia heb ik de discussie over traditie versus avant-garde moeten aanhoren en eerlijk gezegd: ik kan er niet meer naar luisteren. Goede poëzie is op alle mogelijke manieren geschreven sinds Rimbaud zoals iedereen eens zou mogen toegeven. Als iemand vandaag weg kan komen met gedichten die klinken als Byron of Emily Dickinson, met gedichten die je in de ban houden, laten we ons dan geen zorgen maken over wat de discipels van Gertrude Stein zullen zeggen.”

“Voor mij moet een gedicht in de werkelijkheid geworteld zijn, zelfs een gedicht waarin de verbeelding de vrije loop krijgt en de wereld zich omgekeerd presenteert alsof je haar door je benen bekijkt. Toch wil ik een gooi naar metafysische betekenis niet uitsluiten, in feite wil ik niets uitsluiten dat in iemands hoofd opduikt. Waar ik echter altijd goed moest om lachen is “het ritueel van de expressie.” De dichter die voor een altaar zit, gebogen over een wit blad dat op een tafel ligt en telkens als als hij iets schrijft schiet de goegemeente in een gebed om de goede God te danken voor dit genie. Laat deze kelk maar aan mij voorbijgaan.”

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=O6FlWKyqUyM

“al was het maar om te ontdekken hoe Kees Fens al in 1977 besloot de actieve literatuurkritiek te verlaten omdat hij het gevoel had dat deze te zeer leed onder mediatisering en commercialisering door uitgeverijen en boekhandels, en onder de ‘hang naar lichtheid en luchtigheid in de besprekingen’ (p.64) waar hij zich weinig aan gelegen liet liggen. Interessant is ook hoe Jos Joosten het gebrek aan autoriteit en prestige analyseert waar de internetkritiek onder lijdt. De sites willen vooral véél recenseren en nemen hun toevlucht tot ‘lekenkritiek’ zonder gedegen eindredactie (naar mijn idee gaat Joosten hier iets te gemakkelijk voorbij aan de professionele of minstens competente recensenten die er toch ook op internet zijn). Bovendien zijn de rencensieplatforms niet voldoende ingebed in de literaire wereld en in de traditionele media, terwijl ze anderzijds ook niet veel doen met de specifieke mogelijkheden die internet biedt.“  (op het blog van Terras)

‘Moments before the Flood’ 105 monumentale foto’s van Carl de Keyzer over de mogelijk desastreuze gevolgen van de opwarming van de aarde. (Cobra) Zie ook dit interview.

*

* “De manie om gedichten op gevels aan te brengen, regels van Pessoa op de dijk van Oostende bijvoorbeeld, gaat aan de vraag voorbij of die regels geen mooiere kustlijn verdienen?” 14 mei in het dagboek van  Koenraad Goudeseune.

* Ton van ‘t Hof nav een statement van Hans Groenewegen: “Vroeger heb ik veel uit het hoofd moeten leren, maar geen gedichten. Dit betekent volgens Hans dat ik met gedichten geen dialogen voer die ‘zich in de loop van de jaren voortzetten, op een ander niveau met de inbreng van eigen nieuwe ervaringen.’”

* ‘Toen Plume ‘s morgens naar buiten liep stelde hij vast dat de stad volstrekt verlaten was.’ – Henri Michaux (Raster)

* ‘God’s doel is de doelloosheid.Maar voor geen mensch is weggelegd dit bij voortduring te beseffen.’ (Brieven uit Veere van Nescio)

* Dertig gedichten van Robert Walser vertaald door Christopher Middleton.

* Kamperen in het ijle een gedicht van Delphine Lecompte.

* De radio­gesprekken van Wim Noordhoek en  Arnon Grunberg uitgegeven als boek + cd.

* Marc Kregting vraagt zich af wat Francis Ponge zich afvroeg toen hij verzuchtte:  ‘En wat is denken anders dan je gedachten zoeken?’

* “Du Perron liet me zien dat het mogelijk is om rauwheid en gitzwarte bitterheid toe te laten in de poëzie, zonder dat het koud wordt. En om afgemeten spreektaal toe te laten, zonder dat het proza wordt.” (dankwoord van Ramsey Nasr bij de uitreiking van de 22ste E. du Perronprijs)

http://vimeo.com/25170443

___

[57]

in hierdie dae spyt my huis my
want ek bly die erns van die saak
vermy en bespeur net ‘n verhaal
van geheime wat ‘n haarbreedte
van die werklikheid verwyder is
daarom is ek selfs in my slaap
wakker en dwaal tot sonsopkoms
as bewys dat by almal die vermoë
bestaan om na ‘n beter plek te ontsnap
sonder om innerlike grein
prys te gee of te verfyn
‘n plek waar alles nuttig is
waar die mond nooit proe na bang
nie waar jy nie hoef te verlang na die
oorvloed van oupas wat aandag gee nie
hier is die lewe te maklik
verslaaf aan malligheid
en goeie bedoeling swak soos ‘n vuis
selfs in gedigte skryf die geskiedenis my
en nie andersom nie
elke aand in die huis waarin ek bly
groot en ingewy skyn
voor elke venster ‘n donker lig
wat helder in die toe oog terug-
kyk na my pragtige hande wat kan
nou meer as ooit
gereed word om te gaan
hulle begeer nie meer na meer nie
in my huis is ek en ‘n ligloosheid
wat wink al van ver
wat jou laat wonder presies
watter ander jou veilig maak
en my laat met ‘n treur
en die dreun van die hart op
in die borskas op in die kop
en die stof op die portaal se vensterbank
al is wat verborge bly
in so ‘n groot huis
jy kan as jy die erns en al daai
op dieselfde manier soek
in die blaaie van jou boek

___

[81]

ek wil jou huis omhels maar
daar’s nie mure nie
selfs al is jou stoep bloot-
gestel aan onheilige hande
en die heining ‘n deinende reeks
van skande wat ten spyte van
intensie tot die teendeel lei na groter verlies
na ‘n eksperiment waar gedagtes nog vry
die lyf se begeerte onvermydelik kan koester
selfs in konkriet lê onskuld en troos
waar hierdie bloedige lippe van jou
oor glimwit tande die laaste woord inkry
dit laat jou vensters soos jare voel waar-
oor die wind se lied met die
sluimerige spoed van voete in sirkels loop
en uit die aard van sinjale probeer geute
my stil te verduidelik
duidelik kan jy die uil jou naam hoor roep
duidelik kan jy die klop aan die deure voel

___

[6]

onderkant die huis is ‘n prieël en
daar sal niks jou kan ontbreek nie
dit hou die turflande mildelik terug
die grond leeg soos ‘n lidwoord
op ‘n ysterpaal sit ‘n kraai
en wag vir opvlieg
voordat jy jou oë kan knip
voordat jy kan sluk
gaan die elektriese lig jou binne
‘n omgekeerde teken van geheue
daar is cochenille wat aanpak
om jou keel daar
is ‘n grensdraad om jou vingers
en al wat ek verwag is
voorspelbare droogtes en swartryp
die liefde word ‘n leë plaashuis
tot al hierdie landelike temas
‘n taktiek om jou lyk langs
my neer te lê
daar sal niks jou kan ontbreek
ek behou die teenwoordigheid van
gees om ‘n donkerbril
op jou koue voorkop te sit die
verenigde front van cool
snags nog is ek verras as
‘n tortelduif begin te roep
die wanhopige sooie is nou agter ooglede
die opstanding is uit die dood
vanaand slaap jou lyf teen my
aan soos ‘n outydse stoel
ek word jou waghond jou
plaasaanval jou psalmis
onderkant die huis is ‘n prieël
daar sal niks jou kan ontbreek

___

[45]

ek ry in die aand huis toe
die bakkievenster oop
‘n wind deur die afgemete loopvlak
van leë strate verby versorgde
tuine asof vergiftig deur die stilte van precon
‘n hond blaf teen die eerste sterre
‘n straatlig vertel waarvan hy weet
iewers op ‘n stoep maak iemand rusie
stemme kwistig voor die koelte van die werf
verby die welkome afwisseling van
moontlike oorwinning
die flikkerlig gaan aan
‘n geel lig na die een kant getrance
garagedeure skuifel hul rol in erns op
tussen die afgrond van liefdelose huise
is daar drake
is daar ‘n wapenstilstand so
ooglopend soos ‘n kruppel klouterdief
en die einde van die roete
verpak dit alles in harmonie en orde van terreur
dan knars die wiele tot stilstand
my tong stil soos pypolie in die verhemelte rou
en ontlig teen die horison
handhaaf die maan vanaand ‘n lae profiel

___

Gilbert Gibson (1963-) het op ’n plaas in Suid Afrika grootgeword. Hy het op Bloemfontein in die medisyne studeer en werk tans as ’n privaat internis daar.
Sy eerste verse is as skoolkind in Standpunte en Tydskrif vir Letterkunde opgeneem, en sy eerste bundel (Boomplaats, Tafelberg) het in 2005 verskyn. Daarna het Kaplyn (2007) en oogensiklopedie (2009) gevolg, en ‘n vierde waarskynlik later in 2012.

‘De film probeert verhalen naar zijn hand te zetten, maar is geconfronteerd met de moeilijkheid dat het format van een scenario eerder naar een lange novelle neigt dan naar een roman. Voor  La Possibilité d’une île, een lange roman, heb ik geprobeerd om de thema’s aan te passen maar het was een totale mislukking zowel voor het publiek als de kritiek. Het zou kunnen dat film daar niet voor geschikt is. Vertrekken vanuit thema’s, vanuit een intellectuele visie – eerder dan vanuit een verhaal of personages – is dan weer zeer vanzelfsprekend in het kader van een kunsttentoonstelling. Een verhaal en personages zijn zeker eigen aan een roman maar soms is er ook een intellectuele inhoud. Eigenlijk is het vreemd dat de beeldende kunst niet méér inspeelt op literatuur.’

Het interview op Les Inrocks. De expositie in het Consortium de Dijon.