Is er een samenhangend verhaal te vertellen over de laatste oorlog die Nederland, onder de verdoezelende term ‘politionele acties’, uitvocht? Op De Reactor fileert Jan-Willem Anker, aan de hand van twee verhalen, van Graa Boomsma (De laatste tyfoon) en Hans Goedkoop (De laatste man), de politiek-maatschappelijke omgang met een periode uit de Nederlandse geschiedenis waarover nog altijd geen consensus bestaat:

Groot onderzoek naar de Indonesische vrijheidsstrijd of niet, belangstelling (voor zolang als die duurt) is er momenteel genoeg. Er zijn films aangekondigd over houwdegen en min of meer erkend oorlogsmisdadiger Raymond Westerling (de J.P. Coen van de twintigste eeuw). Voor komende oktober staat de roman Soerabaja van Pauline Slot gepland. Onlangs publiceerde historicus Hans Goedkoop De laatste man: een herinnering, een persoonlijk onderzoek naar het leven van zijn grootvader, kolonel van het KNIL D.R.A. van Langen. Ook verscheen er een herdruk bij Van Gennep van Graa Boomsma’s De laatste tyfoon, een oorspronkelijk in 1992 verschenen roman waarin de auteur begrip probeert te verwerven over het leven zijn vader. Deze ging als dienstplichtig militair naar Indië en keerde getraumatiseerd terug uit het inmiddels onafhankelijke Indonesië.

Ondanks de grote verschillen is er een aantal opmerkelijke overeenkomsten tussen de boeken van Goedkoop en Boomsma. Zo proberen beide auteurs de geschiedenis van de Indonesische vrijheidsstrijd recht te doen. Beiden zijn zich er terdege van bewust dat deze geschiedenis nog steeds niet helemaal verteld is, alsof er consensus bestaat over de dissensus. Dat in beide titels het overtreffende adjectief ‘laatste’ wordt gebruikt laat zien dat de auteurs naar een vorm van afsluiting streefden, naar ‘closure’, een completering van de geschiedenis die zonder hun verhalen incompleet is.

Lees verder op De Reactor.