‘De eerste honderd bladzijden heb ik tegen haar beeldspraak gevochten, jawel, met hart en ziel. Wat dat heeft opgeleverd? Heel veel peuken van sigaretten, die me in mijn vrijheid beknotten, zoals later zal blijken.’ Aldus David Nolens over De verovering van de vrijheid. Van luie mensen, de dingen die voorbijgaan van Alicja Gescinska. Is het een essay over levenskunst, een egodocument of een pamflet tegen de ontspoorde vrijheid?

Alicja Gescinska is zeven als ze, vlak voor de val van de Muur, met haar ouders en twee zussen communistisch Polen ontvlucht. Vader was ingenieur. Moeder werkte als redactrice bij een uitgeverij. Het land van melk en honing wacht, net als het Klein Kasteeltje in Brussel, waar ze de eerste tijd samenhokken. Later betrekken ze een eigen woning. Vader werkt als arbeider in de bouwsector. Moeder moet het zien te rooien als poetsvrouw. Maar vader valt al snel van een stelling en breekt beide benen. Algauw nestelt hij zich in l’ennui: een jarenlange verveling die maar ophoudt in de laatste maanden voor zijn dood in 2010, als hij beseft dat hij van zijn leven niets heeft gemaakt. Gescinska heeft zich tijdens haar jeugd mateloos geërgerd aan de televisieverslaafde vader, met zijn uitstelgedrag. Zijn Poolse stopwoordje was ‘Zaras’: later. Gescinska schrijft: ‘[K]ijkend naar mijn vader, kon ik niet geloven dat de mens een geëvolueerd wezen is. Ik zei hem dat hij me soms deed vermoeden dat hij rechtstreeks uit de oertijd naar de eenentwintigste eeuw was gekatapulteerd of alleszins enkele stappen uit het civilisatieproces had overgeslagen.’ Wat volgt, kun je lezen als een afrekening met haar vader en jeugd, want ook zij werd besmet door het oblomovisme, die typische lethargie waaraan haar vader leed.

Lees verder op De Reactor.