Op zijn blog signaleert Arnon Grunberg een stuk in de New York Review of Books waarin een vergelijking wordt opgezet tussen Houllebecq en  hedendaagse mannelijke Amerikaanse romanschrijvers.  De schrijfster, Elaine Blair, gaf haar essay de weinig aan de verbeelding overlatende titel ‘Great American Losers’.  Volgens haar veegt Houellebecq de vloer aan met de conventies die stilzwijgend bestaan voor het personage van de romantische loser in de Amerikaanse roman. Houellebecqs mannelijke hoofdpersonages incarneren alle kwaliteiten die je kan missen als kiespijn als je een vrouw wil veroveren: ze zijn onaangenaam, antipathiek en blijven daarom van liefde verstoken achter. Blair voegt er aan toe dat Houellebecq er bewust op uit is om de vrouwelijke gevoeligheden te schofferen om op die manier onder de huid van de lezer te kruipen en zijn sociale kritiek des te indringender over te brengen. Iets wat hem veel minder zou lukken indien hij een charmante, aangename vertelstem zou hanteren.

De hedendaagse Amerikaanse vertelstemmen daarentegen zijn sexy in tegenstelling tot hun mannelijke hoofdpersonages die er blijkbaar niets van terecht brengen als het om verleidingskunsten gaat. ‘Met hedendaagse Amerikaanse fictie ben ik te weinig vertrouwd om dit te kunnen beamen’, zegt Grunberg, ‘maar wat Elaine Blair in dit artikel nalaat te vermelden is dat sex, of het gemis aan sex, in het universum van Houllebecq altijd een politieke kwestie is.’

‘Hoe dan ook,’ aldus Grunberg, ‘afgaand op recente en minder recente literatuur komt de angst van de middenklasse neer op één existentiële kwestie: van bil gaan of niet van bil gaan. En van bil gaan is natuurlijk alleen een kwestie van succesvol zijn – althans wat de mannen betreft – vandaar ook de noodzaak om personages in het leven te roepen die complete sukkels zijn. Alleen de complete loser is tot masturbatie veroordeeld.’

Grunberg besluit: ‘Volgens Elaine Blair, willen jonge Amerikaans romanschrijvers geliefd zijn. Ik zou eerder zeggen dat ze boeken willen verkopen, en hun verlangen om gewaardeerd te worden vind je ook bij andere romanschrijvers in andere landen terug.’

Lees meer op het blog van Arnon Grunberg
Great American Losers van Elaine Blair is te lezen op The New York Review of Books.

Foto’s: ‘Elementaire deeltjes’ – verfilming